Chuyển đến nội dung chính
Website mẫu — vận tải, kho vận, giao nhận và theo dõi trong một đầu mối. Dữ liệu trên trang là dữ liệu minh hoạ. Tổng đài 08 8686 3838
Đầu Mối LOGISTICS TRỌN CHUỖI

Tồn kho lệch: tìm nguyên nhân thay vì chỉnh số

Kiểm kê xong thấy lệch, chỉnh lại cho khớp rồi thôi — tháng sau lại lệch đúng chỗ ấy. Việc cần làm là đi ngược lại tới lần nhập xuất gần nhất.

Tồn kho lệch: tìm nguyên nhân thay vì chỉnh số

Kiểm kê xong, số thực tế không khớp với số trên hệ thống. Phản xạ thường gặp là chỉnh hệ thống cho bằng số đếm được, ghi một dòng “điều chỉnh tồn” rồi đóng sổ. Kỳ sau mở ra, vẫn lệch, và thường lệch ở đúng nhóm hàng ấy.

Chỉnh số là xoá dấu vết chứ không phải sửa nguyên nhân. Con số lệch là thứ duy nhất cho biết có gì đó đang chạy sai trong quy trình, và chỉnh xong là mất luôn manh mối.

Lệch thường đến từ đâu

Nhập xuất ghi sau. Hàng đã ra khỏi kho nhưng phiếu chưa vào hệ thống, hoặc ngược lại. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và cũng dễ sửa nhất: ghi tại chỗ, bằng quét mã, thay vì gom phiếu cuối ca rồi nhập một lượt.

Nhầm mã gần giống nhau. Hai mã khác nhau một ký tự, bao bì giống hệt. Người nhặt hàng lấy nhầm, hệ thống trừ mã này nhưng thực tế mất mã kia. Kiểm kê ra hai chỗ lệch ngược chiều, cộng lại bằng không — rất dễ bỏ qua.

Đơn vị tính không thống nhất. Chỗ ghi theo thùng, chỗ ghi theo cái. Lệch kiểu này luôn là bội số của số cái trong một thùng, nên nhìn con số là đoán được.

Hàng trả về chưa nhập lại. Hàng quay về kho, nằm ở khu riêng, chưa ai nhập vào tồn. Đếm thì thấy, hệ thống thì không.

Đi ngược lại thế nào

Với mỗi chỗ lệch, việc đầu tiên là xem lần nhập xuất gần nhất của mã đó: ngày nào, ai làm, chứng từ nào. Nếu mọi lần nhập xuất đều có một lần quét mã đi kèm thì việc này mất vài phút. Nếu quy trình còn chép tay rồi nhập lại sau, nó có thể mất cả buổi — và đó chính là lý do nên bỏ bước chép tay.

Tiếp theo là xem chỗ lệch có bạn đồng hành không. Hai mã lệch ngược chiều, cùng khu, cùng ca thường là một vụ nhầm mã. Một mã lệch đều đặn qua nhiều kỳ, luôn cùng một chiều, thường là lỗi quy trình chứ không phải lỗi người.

Cuối cùng mới điều chỉnh, và điều chỉnh kèm ghi chú nguyên nhân. Dòng ghi chú ấy là thứ giúp kỳ sau nhìn ra quy luật.

Kiểm theo nhóm, đừng đợi kiểm toàn kho

Kiểm toàn kho một năm một lần thì khi phát hiện lệch, lần nhập xuất gây ra nó đã xảy ra từ nhiều tháng trước, không còn ai nhớ. Kiểm theo nhóm hàng, mỗi lần một phần nhỏ, xoay vòng quanh năm thì mỗi chỗ lệch đều còn mới và còn truy được.

Cách này cũng đỡ phải dừng kho. Kiểm toàn kho thường phải ngừng nhập xuất một hai ngày; kiểm theo nhóm thì làm xen vào lúc kho vắng việc.

Mục tiêu không phải là đạt con số khớp tuyệt đối — kho nào cũng có sai số. Mục tiêu là sai số ấy ổn định, giải thích được và không lớn dần lên.

Cần một đầu mối lo trọn chuỗi?

Kể loại hàng, tuyến đi và tần suất. Chừng đó là đủ để dựng một phương án đầu tiên.